Programma

IMG_2063Herken jij op deze foto het Binnenhof? De opleiding “Beter Beleid door te Sturen op Geluk” biedt je een verrassend perspectief, prikkelend én onderbouwd, op bekende politieke en beleidsthema’s.

Het programma van 6 x 1 dag heeft als rode draad:
• van individueel geluk naar maatschappelijk geluk;
• van hierover kennis opdoen naar toepassing in de praktijk.
De werkvormen zijn gevarieerd. Van college (met alle gelegenheid tot gedachtenwisseling) tot individuele en gezamenlijke opdrachten. Je kunt je eigen ervaringen inbrengen en van andere deelnemers leren. Ook zullen we nu en dan een ontspannings-, een mindfulness- of een geluksoefening uit de positieve psychologie doen.

Dag 1. Van jouw geluk naar het wetenschappelijke geluk (en weer terug)

We nemen de tijd voor kennismaking met elkaar, de docent en het programma. De rest van de dag slaan we een brug tussen:
❦  jouw geluk (en hoe mensen zelf over geluk leren);
❦  het geluk volgens oude filosofen of moderne Boeddhisten (en hún manier van onderzoek daarnaar);
❦  het wetenschappelijke geluk (d.w.z. hoe kennis daarover tot stand komt en wat de belangrijkste uitkomsten zijn).
We bespreken de verschillen tussen individueel leren over geluk (op grond van eigen ervaring en redenering) en collectief leren over geluk (met behulp van onderzoek en statistiek) en hoe je die bij elkaar brengt.
Bij het maken van beleid is het handig dat je die invalshoeken begrijpt, want je krijgt soms te maken met uiteenlopende opvattingen over geluk. Je wilt daarbij misverstanden vermijden, en zoveel mogelijk de positieve ideeën en energie van verschillende groepen bij elkaar brengen.

Dag 2. Jouw geluk en het geluk van de mensen om je heen

Deze dag gaan we dieper in op de belangrijkste geluksactiviteiten en geluksoefeningen. Je kunt ze ook oefeningen in levensvaardigheden noemen. We gaan er een aantal (nu en op latere dagen) zelf uitproberen. Én we gaan samen exploreren hoe je deze oefeningen, en de inzichten die eraan ten grondslag liggen, in dagelijkse omstandigheden, zoals werk, onderwijs en gezin, kunt introduceren. Hoe kom je van individuele geluksoefeningen tot kleine cultuurveranderingen?

Dag 3. Geluk in wetenschap en filosofie ­– de weg naar een nieuw paradigma

Deze dag gaan we intellectueel de diepte in. We nemen er de tijd voor en proberen een link te leggen met de wetenschap uit je eigen opleiding. Je gaat deze dag diepe ontwikkelingslijnen in de geschiedenis ontdekken. Vanaf de Verlichting probeert men geluk op wetenschappelijke manier te bestuderen. Je kunt daarbij telkens zien dat verschillende wetenschappen samen eenzelfde opvatting over geluk hanteren. Aanvankelijk was dat ‘geluk als algemeen belang’. In de 20e eeuw werd geluk vooral met de maximale bevrediging van individuele verlangens vereenzelvigd, zowel door economen, als psychologen en politicologen. Het nieuwe beeld van geluk (als welbevinden) haalt cruciale vooronderstellingen in deze wetenschappen onderuit. Dit hangt ook nog eens samen met veranderingen in biologie en geneeskunde. Deze dag zul je zien:
a. onderzoek naar geluk staat in stevige wetenschappelijke schoenen;
b. en is de spil van een nieuw paradigma in de menswetenschappen.

Dag 4. Van kennis over geluk naar geluk als leidraad voor beleid

Hoe pas je die nieuwe kennis toe als je zelf beleid moet ontwikkelen? Beleid maken op basis van geluk vergt een andere insteek en andere vaardigheden, dan geluk bevorderen in je persoonlijke omgeving. Onvermijdelijk heb je nu ook een aantal abstracte begrippen en statistiek nodig. Je moet doelen stellen, overleg plegen, een plan opstellen en indicators kiezen om de voortgang te meten. Zelfs kosten-baten-analyse in termen van geluk wordt mogelijk.
Om het moeilijk te maken, nee, eigenlijk om het makkelijker (!) te maken: ook voor dit soort zaken zijn weer aparte methodes. Op deze dag frissen we kort je kennis over ‘beleid ontwikkelen’ op. We bespreken de mogelijkheden voor kosten-baten-analyse in termen van geluk. En we gaan samen indicatoren kiezen voor een lokaal of nationaal dashboard dat zich richt op geluk.

Dag 5. Geluk op verschillende beleidsgebieden

Afhankelijk van de deelnemers in de groep en hun interessegebieden, gaan we deze dag verschillende beleidsgebieden verkennen en de opties bespreken voor beleid dat zich richt op meer geluk (of minder ‘ongeluk’). Hierbij brengen we het geleerde uit eerdere dagen in praktijk. Deze dag wordt zoveel mogelijk door (groepjes) deelnemers voorbereid.
Aan de orde komen bijv.: wat weten we nu over het geluk van deze groep mensen, welke invloeden werken daarop in, welke rol kan beleid spelen, hoe betrek je de betrokkenen zelf erbij, hoe introduceer je het perspectief van geluk, wat lijken kansrijke stappen, hoe kun je dat verdedigen, en hoe ga je de voortgang meten?

Dag 6. Een integrale kijk op geluk en beleid

De laatste dag wordt zoveel mogelijk naar wens van de deelnemers ingevuld. Zijn er nog zaken in het leerproces blijven liggen? Of is er een thema dat juist om verdere verdieping vraagt? Tevens maken de deelnemers samen een afrondend product. Bijv. een gemeentelijk bestuursprogramma, waarin het bevorderen van geluk centraal staat. Daarin kunnen de deelplannen van dag 5 worden meegenomen.
Ter afsluiting een diner, zo hoog mogelijk boven de stad Den Haag.

Extra’s
De opleiding kent nog een aantal interessante extra’s. Zo ga je van een aantal actuele en veelgelezen boeken ontdekken wat ze met geluk te maken hebben:
Donuteconomie door Kate Raworth. Wat is de plaats van geluk en geluksonderzoek in de donut? Raworth ziet dit over het hoofd (echt waar), terwijl het haar model juist veel sterker zou maken.
Blauwe zônes door Dan Buettner. Eigenlijk zijn dit vier boeken; twee over gezondheid en twee over geluk. Het eerste boek gaat telkens over het onderzoek naar plaatsen met de meest gezonde (= langstlevende) mensen, dan wel de meest gelukkige. Het tweede boek gaat beide keren in op hoe je deze kennis op een andere plaats (dus buiten de oorspronkelijke context) kunt gebruiken in veranderprocessen.
De Logica van Geluk door Mo Gawdat. De schrijver bedenkt een formule voor geluk en toetst die op grond van zijn persoonlijke ervaring. Het is een waardevol boek. Door dit te vergelijken met het geluksonderzoek en andere pogingen om zo’n formule te ontdekken, krijg je nog een veel breder perspectief.

Last but not least zul je kennismaken met de de World Database of Happiness, het unieke project van prof. Ruut Veenhoven en ‘zijn’ vrijwilligers, dat iedereen online kan gebruiken. Een van hen zal hierover vertellen en je wegwijs maken hoe je deze database zelf kunt gebruiken; inclusief oefeningen om op jouw terrein onderzoek over geluk te vinden.

Onderwijsfilosofie

We gaan uit van de 123-benadering. Deze term hebben we zelf bedacht. Dat is geen compleet nieuw leerproces, maar een benadering die ons herinnert aan wat er allemaal bij leren komt kijken. Mensen leren vanuit 3 fundamenteel verschillende perspectieven*:

  1. In de ‘eerste persoon’: over jezelf, wie je bent en wat je wilt, en hoe je daarmee om kunt gaan.
  2. In de ‘tweede persoon’: over andere mensen, hun identiteit en verlangens, en hoe je met elkaar kunt omgaan.
  3. In de ‘derde persoon’: over hoe de wereld (dingen, steden, landen, organisaties) in elkaar zit en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen; ook het systeemdenken hoort hierbij.

Scholen en universiteiten, evenals veel professionele opleidingen, onderwijzen vooral in de derde persoon. Dat is eigenlijk ‘scheef’ leren, want het gaat vooral om cognitie, kennis en informatie, maar nauwelijks om onszelf als mensen. Ons leven speelt zich echter net zozeer af in de ‘eerste persoon’, met onszelf, en in de ‘tweede persoon’, met elkaar. Zeker bij onderwijs over geluk kun je daar niet omheen.

Integraal leren is vaak ook leuker
Wij besteden dus ook aandacht aan persoonlijke en sociale leerprocessen: je gaat zelf of samen aan de slag en wisselt met elkaar uit. We bespreken bijv. wat bepaalde informatie voor jou betekent. Niet in therapeutische zin. Wel in de zin van: dit hoort bij integraal leren. Het kan vaak verrassend interessant zijn. Het beklijft ook beter.

Certificaat
Deelnemers ontvangen na afloop een getekend certificaat (mits zij alle zes dagen hebben deelgenomen, dan wel bij noodgedwongen afwezigheid dit hebben ingehaald). Dit certificaat bevat eveneens een globale omschrijving van wat zij hebben geleerd.

* De indeling in drie ‘personen’ is ontleend aan de grammatica. Deze driedeling is zo fundamenteel, dat je die in elke taal tegenkomt. Er zijn weinig filosofen of onderzoekers die daar oog voor hebben. Uitzonderingen zijn bijv. de maatschappijfilosoof Habermas, de onderwijsfilosoof Gert Biesta of de schrijver van het boek ‘Emotional intelligence’ en tevens onderwijsvernieuwer Daniel Goleman.
Tal van experts en autoriteiten gaan er echter aan voorbij. Vaak zie je dan dat ze slechts een deel van deze drie perspectieven bestrijken (meestal alleen het derde persoons-perspectief). Ze verwachten bijvoorbeeld innovatie vooral van de technologie en hebben dan geen oog voor het vermogen van mensen om zelf, samen met elkaar, hun leven te veranderen.

%d bloggers liken dit:
search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close