Programma

IMG_2063Herken jij op deze foto het Binnenhof?

Net als deze foto biedt de opleiding “Beter Beleid door te Sturen op Geluk” je een onbekend en vaak verrassend perspectief op bekende politieke en beleidsthema’s.

Het programma van 6 x 1 dag heeft als rode draad:
• van individueel geluk naar maatschappelijk geluk;
• van kennis opdoen naar toepassing in de praktijk.
De werkvormen zijn gevarieerd. Van college (met alle gelegenheid tot gedachtenwisseling) tot individuele en gezamenlijke opdrachten. Je kunt je eigen ervaringen inbrengen en van andere deelnemers leren. Ook zullen we nu en dan een ontspannings-, een mindfulness- of een geluksoefening uit de positieve psychologie doen.

Van dag tot dag is de verdeling: ongeveer de helft van de tijd college (inclusief gedachtenwisseling daarover), de andere helft gaan we in groepjes met praktische opdrachten aan de slag.

Per dag is er een centraal thema. Het eindresultaat is een (beleids)plan dat zich richt op het vergroten van geluk vanuit jouw (professionele) situatie. We werken hier van dag tot dag stapsgewijs naartoe.

Dag 1  — Kennismaking + Oorzaken van individueel geluk

Dag 2 — Beïnvloeden van individueel geluk

We brengen alle kennis samen over de invloeden op/oorzaken van individueel geluk. Je ontdekt van welke geluksadviezen is bewezen dat ze effectief zijn.
Daarna laten we drie populaire geluksformules zien en hoe die in elkaar steken. Maar kloppen ze ook? In het praktische deel ga je deze geluksformules zelf beoordelen in het licht van de voorafgaande informatie.
We bespreken welke geluksadviezen jou het meest aanspreken en waarom. En we gaan een stap verder: welke aspecten van geluk zou je (met beleid) kunnen versterken als bouwstenen voor groter welzijn?

Dag 3 — Een dashboard voor geluk

Een van de beste maatstaven voor geslaagd gemeentebeleid is als het geluk van de bevolking omhoog gaat. Om beleid te voeren dat het geluk van inwoners bevordert, moet je het geluk van inwoners meten. Welke groepen zijn meer of minder gelukkig en kun je weten waardoor dat komt? Om na te gaan of beleid succes heeft, moet je het later opnieuw meten. Geluk kun je echter niet rechtstreeks verhogen. Dat gaat vaak via andere factoren, dus die moet je ook in het dashboard opnemen.

In het praktische deel exploreren we hoe een gemeente (of de rijksoverheid) een dashboard met geluk als centrale indicator kan creëren. Hoe ga je dat maken? Qua samenstelling, maar ook in zijn sociale context gezien en qua besluitvorming.
Hoe zorg je dat het politiek neutraal is en ook zo wordt gezien? Wie bepaalt welke indicatoren er in komen? Kan iedereen de resultaten zien? Wanneer en hoe ga je het dashboard gebruiken? Wanneer deelnemers dat inbrengen, kan het meten en monitoren van geluk ook uit het perspectief van hun eigen afdeling of organisatie aan bod komen.

Dag 4 — Van geluk naar geld en weer terug naar geluk

In het politieke debat zien we dat vooral economen het hoogste woord voeren. Toch zou het moeten gaan over welzijn en geluk. Economie lijkt een ‘harde wetenschap’ en ‘verstandig’. Terwijl geluk maar ‘soft’ is en ‘gevoelsmatig’…
We zullen je voor eens en altijd laten zien dat die tegenstelling niet opgaat. Ook wie beleidsmatig streeft naar het vergroten van geluk, kan prima uit de voeten met economische kernbegrippen als: schaarste, nut en marginaal nut, het opportuniteitsprincipe, kosten en baten, en effectiviteit. We laten zien dat het mogelijk is het thema ‘geluk’ op een financieel verstandige manier, met oog voor effectiviteit en kosten-baten-analyse te benaderen. Dit betekent dat je stevig in je schoenen staat als je geluksonderzoek als basis voor beleid gebruikt!

In het praktische deel gaan we op verschillende manieren aan de slag met de verhouding tussen geld en geluk, individueel en bij de overheid. Ook lessen van de gedragseconomie komen daarbij aan bod.

Dag 5 — Beleid met geluk als doel

Je krijgt deze dag een opfrissertje over beleid en de verschillende manieren om beleid te ontwikkelen. Daarnaast geven we je op diverse beleidsterreinen (bijv. onderwijs, gezondheid, sociaal domein, ruimte en wonen) aanvullende informatie uit geluksonderzoek.

In het praktische deel gaan we deze laatste twee dagen alleen of samen een eigen (beleids)plan uitwerken. We verdelen dat naar interesse en deskundigheid van de deelnemers. We sparren met elkaar en bespreken hoe we samen toewerken naar het eindresultaat.

Dag 6 — Integraal geluksbeleid

Op deze dag moeten alle lijnen bij elkaar komen. We bepalen samen hoe we deze dag gaan inrichten. Er is tijd om de plannen uit te werken en te presenteren.
Er is een informele test: in hoeverre kun je inmiddels kritiek op (het thema) geluk pareren (of gelijk geven)? We blikken terug op hoe het is gegaan en eindigen met een gezamenlijk diner.

Praktische informatie

Om het voor raadsleden en bestuurders makkelijk te maken deel te nemen, vindt de opleiding op 6 vrijdagen plaats. Er zitten twee tot drie weken tussen de opleidingsdagen in, zodat er tijd is om je op de volgende lesdag voor te bereiden.

Extra’s
De opleiding kent nog een aantal interessante extra’s. Zo ga je van een aantal actuele en veelgelezen boeken ontdekken wat ze met geluk te maken hebben:
Donuteconomie door Kate Raworth. Wat is de plaats van geluk en geluksonderzoek in de donut? Raworth ziet dit over het hoofd (echt waar), terwijl het haar model juist veel sterker zou maken.
Blauwe zônes door Dan Buettner. Eigenlijk zijn dit vier boeken; twee over gezondheid en twee over geluk. Het eerste boek gaat telkens over het onderzoek naar plaatsen met de meest gezonde (= langstlevende) mensen, dan wel de meest gelukkige. Het tweede boek gaat beide keren in op hoe je deze kennis op een andere plaats (dus buiten de oorspronkelijke context) kunt gebruiken in veranderprocessen.
De Logica van Geluk door Mo Gawdat. De schrijver bedenkt een formule voor geluk en toetst die op grond van zijn persoonlijke ervaring. Het is een waardevol boek. Door dit te vergelijken met het geluksonderzoek en andere pogingen om zo’n formule te ontdekken, krijg je nog een breder perspectief.

Onderwijsfilosofie

We gaan uit van de 123-benadering. Deze term hebben we zelf bedacht. Dat is geen compleet nieuw leerproces, maar een benadering die ons herinnert aan wat er allemaal bij leren komt kijken. Mensen leren vanuit 3 fundamenteel verschillende perspectieven*:

  1. In de ‘eerste persoon’: over jezelf, wie je bent en wat je wilt, en hoe je daarmee om kunt gaan.
  2. In de ‘tweede persoon’: over andere mensen, hun identiteit en verlangens, en hoe je met elkaar kunt omgaan.
  3. In de ‘derde persoon’: over hoe de wereld (dingen, steden, landen, organisaties) in elkaar zit en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen; ook het systeemdenken hoort hierbij.

Scholen en universiteiten, evenals veel professionele opleidingen, onderwijzen vooral in de derde persoon. Dat is eigenlijk ‘scheef’ leren, want het gaat vooral om cognitie, kennis en informatie, maar nauwelijks om onszelf als mensen. Ons leven speelt zich echter net zozeer af in de ‘eerste persoon’, met onszelf, en in de ‘tweede persoon’, met elkaar. Zeker bij onderwijs over geluk kun je daar niet omheen.

Integraal leren is vaak ook leuker
Wij besteden dus ook aandacht aan persoonlijke en sociale leerprocessen: je gaat zelf of samen aan de slag en wisselt met elkaar uit. We bespreken bijv. wat bepaalde informatie voor jou betekent. Niet in therapeutische zin. Wel in de zin van: dit hoort bij integraal leren. Het kan vaak verrassend interessant zijn. Het beklijft ook beter.

Certificaat
Deelnemers ontvangen na afloop een getekend certificaat (mits zij alle zes dagen hebben deelgenomen, dan wel bij noodgedwongen afwezigheid dit hebben ingehaald). Dit certificaat bevat eveneens een globale omschrijving van wat zij hebben geleerd.

Groepsfoto van deelnemers aan de opleiding Beter Beleid in Elst met certificaat

* De indeling in drie ‘personen’ is ontleend aan de grammatica. Deze driedeling is zo fundamenteel, dat je die in elke taal tegenkomt. Er zijn weinig filosofen of onderzoekers die daar oog voor hebben. Uitzonderingen zijn bijv. de maatschappijfilosoof Habermas, de onderwijsfilosoof Gert Biesta of de schrijver van het boek ‘Emotional intelligence’ en tevens onderwijsvernieuwer Daniel Goleman.
Tal van experts en autoriteiten gaan er echter aan voorbij. Vaak zie je dan dat ze slechts een deel van deze drie perspectieven bestrijken (meestal alleen het derde persoons-perspectief). Ze verwachten bijvoorbeeld innovatie vooral van de technologie en hebben dan geen oog voor het vermogen van mensen om zelf, of samen met elkaar, hun leven te veranderen.

search previous next tag category expand menu location phone mail time cart zoom edit close